Coaching mag nooit tot hobbyisme vervallen

hobbyismeGeen hobbyisme

Iedereen kan zich coach noemen, het is geen beschermde titel. Hoewel in iedereen die goed kan luisteren in essentie een coach schuilt, is het meer dan een hobby en vergt het studie en oefening een goede coach te worden. Coaching mag nooit tot hobbyisme vervallen. Goede coaches zien hun vak als een professie en zijn voortdurend aan de slag om nog beter in hun professie te worden en te groeien naar meesterschap.

Alleen iemand die zich met al zijn krachten en met hart en ziel aan iets wijdt, kan een ware meester zijn. Daarom vraagt meesterschap alles van de mens.

– Albert Einstein

Op zich is het relatief eenvoudig uit te leggen waarom coaching een professie is. Er zijn namelijk nog al wat aspecten waar een professionele coach rekening mee dient te houden. Van den Boomen e.a. (Boomen, 2004) omschrijven coaching als een doelgerichte methode van begeleiden en leren, gericht op het zelfstandig functioneren van individuen of teams binnen een bepaalde organisatiecontext. En deze omschrijving levert een zevental aspecten op waarmee een coach in de praktijk wordt geconfronteerd.

De Zeven aspecten van coaching

  • Organisatiecontext
  • Individuen en teams
  • Zelfstandig functioneren
  • Leren
  • Begeleiden
  • Methode
  • Doelgerichtheid

Deze zeven aspecten zijn voortdurend aanwezig. Ze bieden enerzijds houvast, anderzijds zijn het aspecten waar een coach dus voortdurend rekening mee moet houden. Naast deze zeven aspecten, die een rol spelen, zijn er ook nog vaak meerdere belanghebbenden. Er is tenminste een coach en een coachee en vaak zijn ze niet alleen op de wereld. Met name in de zakelijke context is er een derde partij, de opdrachtgever. De opdrachtgever is degene die direct of indirect voorwaarden schept voor coaching zoals honorarium, tijd, enzovoort. Tot slot is er voor de professionele coach nog een vierde partij van belang, namelijk het ”forum” van beroepsbeoefenaars, de professionele gemeenschap van coaches. Hoewel dit forum wat meer op afstand is, bewaken en ontwikkelen ze coaching meer en meer als professie.

professionele coachEen professionele coach start met een gedegen opleiding. Een bijbehorende vraag zou kunnen zijn, welke opleiding(en) of oriëntatie moet je als coach kiezen. Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn zeer veel methoden ontwikkeld om (psychische) problemen aan te pakken en levensvragen te beantwoorden. Wie alle publicaties over NLP, Gestaltpsychologie, Bio-energetica, Focussen, Psychosynthese, diverse vormen van Meditatie, Transcendente Meditatie, Hypnose en Hypnotherapie, Gezinstherapie en Systeemtherapie beschouwt, kan zich afvragen wat je nu moet kiezen. Mijn advies: kies wat je aanspreekt, kies waar je blij van wordt.

Als er sprake is van een verbinding tussen mensen, in wat voor vorm van samenwerking dan ook, gebeuren er dingen die anders niet zouden gebeuren. 

– Jim Coleman


Relatie tussen coach en coachee belangrijk

RelatieHet goede nieuws is namelijk dat onderzoek naar de effecten van coaching eigenlijk onveranderlijk uitkomt op de conclusie dat het de (werk)relatie tussen de coach en coachee is die het verschil maakt. De methode blijkt dus arbitrair te zijn. Dat een vakkundige coach een respectvolle relatie weet op te bouwen of te ontwikkelen blijkt de belangrijkste voorspeller te zijn van vooruitgang en resultaten.

Rekening houdend met alle aspecten en belanghebbenden dient een coach een eigen stijl te ontwikkelen, zijn eigen manier van kijken naar en op grond daarvan handelen in zijn praktijk van coachen. De innerlijke houding van een coach is van wezenlijk belang voor de uitkomsten van een coachingsproces. Als coach heb je naast verschillende ambachtelijke vaardigheden, zoals gespreksvoering, een bepaalde innerlijke houding nodig. Volgens mij moet een coach of trainer die diepgaande leer- en ontwikkelprocessen begeleidt een aantal attitudes hebben:

  • Aanwezigheid in het hier en nu
  • Bescheidenheid
  • Verbinding kunnen aangaan
  • Discipline


Aanwezigheid in het hier en nu

De coach heeft een innerlijke houding nodig die kan vertragen en aandacht te hebben voor wat er zich in het hier en nu afspeelt. In het hier en nu laat de coachee zich namelijk zien.


Bescheidenheid

Als je als coach je eigen behoefte aan ”maakbaarheid” onder ogen kunt zien, dan krijgt bescheidenheid ruimte. Je moet als coach accepteren dat je niet altijd alles in de hand hebt. Dat er ook in jouw coaching sprake is van onvoorspelbaarheid.


Verbinding kunnen aangaan

Je kunt niet in verbinding zijn met je coachee als je als coach niet in verbinding bent met jezelf. In contact zijn met jezelf begint met het bewust worden welke signalen je lichaam geeft. Je lichaam is wat dat betreft een prachtig instrument. Spanning in je spieren, druk op de borst, verhoogde hartslag, een zwaar hoofd, vervelend gevoel in je buik of gespannen schouders. Al deze signalen kunnen er zijn en kun je als coach inbrengen tijdens het gesprek. Ze zijn er namelijk niet voor niets.


Discipline

Discipline is de bereidheid je te realiseren dat je nooit uitgeleerd bent. Als coach moet je innerlijke houding er een zijn die vrij is van veroordeling naar je coachee, een onvooringenomen waarneming naar de coachee en natuurlijk ook naar jezelf. Verwondering is daarom iets wat goed past in de innerlijke houding van een coach. Je dient de bereidheid te hebben voortdurend te reflecteren. Het zorgt er voor dat je als coach gaat ontdekken dat je soms gebruikelijke kaders en begrippen zult moeten loslaten om nog beter te worden in je vak. Coaching is een gesprek tussen twee ”ijsbergen” (IJsberg van McClelland) en in een coachingstraject kun je jezelf als coach soms behoorlijk tegenkomen. En dat is prima want het hoort bij het leer- en ontwikkeltraject van de coach. Een goede coach heeft, om die redenen ook zijn eigen coachtraject geregeld.

Coachings alfabetDit is één van de vijf, door mij geschreven, voorgepubliceerde hoofdstukken van het boek Het Coachingsalfabet. Ik ben één van de vijf auteurs van het boek dat is uitgegeven door De Alfabetboeken, waaraan ook Richard van der Lee, Pieter Taffijn, Jacco van den Berg en Erwin Damhuis hebben meegeschreven. Het eBook is te bestellen voor € 3,95 en het ”gewone” boek voor € 8,95. Klik hier om jouw exemplaar te bestellen.

 

Meer weten over coaching, lees hier verder.

 

About Rijk Binnekamp Training & Coaching

Ervaren personal-, teamcoach / -trainer, management- en organisatieadviseur met een focus op leiderschap en een bijzondere belangstelling voor de menskant van organisaties. Bel voor een vrijblijvende afspraak: 0522 230 801 / 06 2241 7226.

4 Comments

  1. Dag Rijk,

    Boeiend te lezen dat je kwaliteit belangrijk vindt! En wetenschappelijk onderzoek toonde destijds inderdaad aan dat een goede relatie van belang is. Heb je ook meegekregen dat nieuw wetenschappelijk onderzoek vooral aantoont dat actie- en doelgerichtheid er toe doen?

    Ik ben verder benieuwd of in het Coachingsalfabet ook de beroepsorganisaties zijn aangesloten en wat maakt dat (ik zie het nergens terug op je site) jij niet aangesloten bent bij een beroepsorganisatie? Ik tip je http://www.nobco.nl!

  2. Dag Marco,

    Wat sympathiek van je te reageren. Of de andere auteurs van het Coachingsalfabet bij een beroepsorganisatie zijn aangesloten is mij niet bekend. Ikzelf heb er niet voor gekozen. Deels uit kostenoverweging, hoewel die ca. 300 euro ook wel overkomelijk is, maar ook omdat er nog nooit iemand is geweest die er naar gevraagd heeft. Het kan zeker een stok achter de deur zijn om je kennis en kwaliteit up to date te houden, maar eerlijk gezegd, daar heb ik Nobco, StiR of een andere beroepsorganisatie niet voor nodig. Ik volg met regelmaat (aanvullende) opleidingen. Verder heb ik gemerkt dat mond op mond reclame prima werkt. Mocht ik opdrachten gaan mislopen vanwege het ontbreken van een accreditatie van een beroepsorganisatie zal ik zeker je tip in overweging nemen.

  3. Dag Rijk, mooi overzicht van aandachtspunten voor ontwikkeling tot coach. Ik heb op LinkedIn een blog geschreven vanuit het keuzeperspectief van de klant/cliënt.
    Mooie aanvulling wellicht.
    https://www.linkedin.com/pulse/hoe-kies-je-de-juiste-coach-therapeut-begeleider-monique-damen/
    MvG Monique Damen

  4. Dank je Monique voor je reactie. Top om ook het keuzeperspectief van de klant/cliënt onder de aandacht te brengen. Je blog met interesse gelezen en ik onderschrijf je mening dat een veilige verbinding essentieel is. En dank voor het citaat van Prof. Dr. Bessel van der Kolk. Inderdaad, mooier is het niet uit te drukken.

Voel je vrij te reageren op deze column