De logica van de macht

De logica van de machtProf.Dr. Mauk Mulder

Op 20 september 2017 overleed Prof. Dr. Mauk Mulder, auteur van “De logica van de macht”, op 93-jarige leeftijd. Mulder studeerde psychologie aan de Universiteit van Amsterdam en specialiseerde zich in experimentele groepenpsychologie. Na zijn studie werkte hij als onderzoeker en werd buitengewoon hoogleraar sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit van Utrecht. In 1971 werd hij hoogleraar bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en in 1976 rector van de Stichting Bedrijfskunde.  In 1987 ging hij officieel met emiraat.

Soms is het lezen van een bepaald boek een echte eye-opener. Dat gebeurde mij tijdens het lezen van “De logica van de macht”, van Mauk Mulder. Daarom hier een korte boekrecensie over dit m.i. zeer verhelderende boek.

 

machtMacht

Zelfs de machtigste mannen en vrouwen van Nederland zul je niet snel van zichzelf horen zeggen dat ze macht hebben. En ik weet niet hoe het bij jou werkt, maar het woord ”macht” roept bij veel mensen iets negatiefs op. Macht is een van de krachtigste oorzaken van teleurstelling, ontevredenheid, frustratie, leed, van geblokkeerde menselijke ontplooiing en creativiteit. Maar het is ook een onontkoombaar bestanddeel van de maatschappij, en behalve noodzakelijk ook nuttig. Wanneer het integer wordt uitgeoefend, helpt dat bedrijven en instellingen veiliger, effectiever, innovatiever en transparanter te worden. Macht dient dan de organisatie, haar medewerkers, de klanten en de samenleving. Wanneer het louter wordt aangewend voor eigenbelang, is ze gecorrumpeerd. In meer of mindere mate hebben we allemaal wel eens te maken met zulke gecorrumpeerde macht.

 

Mysterieus fenomeen

Macht is een mysterieus fenomeen. Veel mensen willen er het liefst niet te veel mee te maken hebben, of zijn er zelfs bang voor. Je wilt geen slachtoffer worden van macht die over je wordt uitgeoefend. Maar je wilt er aan de andere kant ook geen misbruik van maken, als je er zelf over beschikt. Toch vinden veel mensen macht wel begeerlijk, ze willen het om tal van redenen graag verwerven.

Prof.Dr. Mauk Mulder

Mulder heeft, als “rebelse professor”, een groot deel van zijn carrière besteed aan het duiden van machtsrelaties. Mulder bracht het denken en handelen erover op een hoger plan door zijn herkenbare en levendige manier van schrijven en vertellen. “Door het toedoen van machtigen wordt het plezier van velen in hun werk en vrijetijdsbezigheden verpest en hun geluk aangetast. De machtigen willen dit niet tot zich laten doordringen. Maar de mindermachtigen zijn medeverantwoordelijk. Zij kunnen er iets aan doen; door hun inzet, door hun inzicht te verdiepen, door hun capaciteiten te oefenen, door hun attitudes (zoals zelfpositiviteit) te versterken”, aldus Mulder.

 

Vormen van macht

Mulder schrijft in zijn boek over verschillende vormen van macht zoals de Sanctiemacht: hij kan mij belonen en/of straffenFormele (of legitieme)macht: ik behoor hem te volgenExpertmacht: hij weet het beter en Model– of Identificatiemacht: zo zou ik willen zijn.

Kern machtstheorie

De kern van de machtstheorie van Mulder is terug te voeren op een dertiental wetten. De inhoud van deze wetten wordt in verschillende hoofdstukken aan de orde gesteld in duidelijke observaties en reflecties hierop. De kracht zit hem m.i. met name in de herkenbaarheid van de observaties. Observaties uit het dierenrijk worden op verhelderende wijze vergeleken met observaties uit het bedrijfsleven, politiek, sport en cultuur.

 

Wederzijds open overleg

De logica van de macht heeft als doel het verkleinen van de onnuttige machtsverschillen. Hiertoe breekt Mulder een lans voor het zogenaamde wederzijds open overleg (woo). Mulder signaleert twee paradoxen bij het toepassen van woo:

  1. De toepassing van woo is vooral afhankelijk van de machtige. En omdat woo voor hem een afzien van macht betekent voelen machtigen vaak niets voor woo. Ook de minder- machtigen kunnen bedenkingen hebben. Van hen is moed vereist, en vertrouwen in de bedoelingen van machtigen. Woo moet vaak door minder-machtigen worden afgedwongen.
  2. In crisissituaties is woo vanwege grote tijdsdruk niet goed mogelijk. Maar crisissituaties zijn wel een cruciale toets van goed/slecht leiderschap

De logica van de macht is een boek dat iedereen die op enige wijze met macht te maken heeft, en geloof me dat hebben we allemaal, moet lezen.

Het boek “De logica van de macht” is gratis te downloaden door op de link te klikken.

Veel leesplezier toegewenst!

About Rijk Binnekamp Training & Coaching

Ervaren personal-, teamcoach / -trainer, management- en organisatieadviseur met een focus op leiderschap en een bijzondere belangstelling voor de menskant van organisaties. Bel voor een vrijblijvende afspraak: 0522 230 801 / 06 2241 7226.

Voel je vrij te reageren op deze column