Er was eens….

StorytellingStorytelling kan je leiderschap maken of breken

Storytelling, niet iedere manager maakt er gebruik van. Er was eens een gedreven manager die zijn nieuwjaarsbijeenkomst als volgt aftrapte: “De missie is uitgangspunt bij het aansturen van pro-actieve business units waarbij het belang van de communicatie leading is. Human capital moet meerwaarde leveren bij de integratie van onderling afhankelijke organisatie-onderdelen waarbij de synergie met strategisch beleid win-win situaties creëert.” ¹ Bla, bla, bla en nog meer bla.

Dit soort ‘management-gelul’ wel eens meegemaakt? En, werd je er ook zo enthousiast van? Je luisterde naar een lezing of presentatie en de volgende dag wist je eigenlijk al niet meer te vertellen waar het nu eigenlijk over ging. Ja, iets met missie, human capital en win-win situaties. Dat was nog wel blijven hangen, maar waarom eigenlijk?

Hoe dat komt? Simpel, het verhaal deed je gevoelsmatig niets. Daarom is storytelling voor bedrijven en hun leiders zo belangrijk. Hoe kun je daadwerkelijk het heilige vuur laten ontbranden, wat zijn de geheimen van goede content?

 

Het zijn onze verhalen die ons herscheppen als we worden verscheurd, gekwetst, of zelfs vernietigd. Het is de verhalenverteller, de droommaker, de mythe-maker, die onze feniks is, die ons op ons best en op ons meest creatieve manier vertegenwoordigt.

 

Doris Lessing

Brits schrijver en Nobelprijswinnaar literatuur

 

 

Door een boeiend verhaal te vertellen, bouw je geloofwaardigheid op voor jezelf en je ideeën. Het is hoe je een publiek inspireert en een organisatie leidt. Of je nu een collega, een team, een leidinggevende, een recruiter of een heel congrespubliek wil overtuigen, effectieve verhalen zijn essentieel. De meest effectieve verhalen hebben de volgende vijf kenmerken:

 

  1. Verdiep je in je doelgroep

Het klinkt misschien eenvoudig, maar als je wil weten waar je doelgroep nieuwsgierig naar is, wat hen zorgen baart en wat hen motiveert, is een reeks snelle, informele gesprekken vaak de meest effectieve manier om erachter te komen. Je kunt je verhaal dan vertellen met woorden die de specifieke angsten of zorgen van je publiek aanspreken, terwijl je taal vermijdt die te veel op ‘management-gelul’ gaat lijken.

De doelgroep uit het oog verliezen is een veelgemaakte fout. De gedachte hebben dat je hetzelfde verhaal aan alle 1000 medewerkers kunt vertellen klopt niet. Zo’n publiek bestaat uit managers, individuele medewerkers, ervaren medewerkers, nieuwe medewerkers, medewerkers die al enigszins op de hoogte waren van de nieuwe plannen en anderen voor wie het volslagen nieuw is. Bovendien maakt de luisteraar zich vooral zorgen wat de nieuwe plannen voor hem of haar zullen betekenen. Het verdient dan ook de voorkeur om verschillende bijeenkomsten te organiseren die de mogelijkheid bieden om in te gaan op de specifieke vragen en zorgen die leven binnen de verschillende groepen in je organisatie.

 

  1. Contextualiseer je verhaal

Een ander belangrijk probleem met de uitrol van nieuwe plannen is het ontbreken van de context waarom juist nu het goede moment is om een wijziging door te voeren. Voor veel medewerkers lijkt het dan weer een willekeurig, top-down managementinitiatief. Als het verhaal had uitgelegd hoe het paste in de bredere visie van het bedrijf, de achtergrond en de toekomstige strategie, had dat mensen kunnen helpen begrijpen waar de veranderingen vandaan kwamen en waarom ze belangrijk zijn. Vergelijk deze tekst maar eens met de tekst in aanvang van deze column.

“Opereerden we tot voor kort in een stabiele omgeving met een groot aantal vaste klanten, de Coronacrisis heeft hier een einde aan gemaakt. Onze omgeving is dynamischer dan ooit en we zullen sneller dan we gewend waren, ons moeten aanpassen aan deze nieuwe omgeving en flexibel moeten inspelen op nieuwe vragen. Dat vraagt behendigheid en lenigheid van ons.”

 

  1. Maak je verhaal menselijk

Een persoonlijke anekdote kan spanning verminderen en verbinding tot stand brengen waardoor je gesprekspartner nieuwsgierig wordt en meer open staat voor je ideeën. Als ik bijvoorbeeld met klanten spreek worden er vaak vragen gesteld over mijn militaire achtergrond. Hoewel dit misschien totaal geen verband lijkt te houden met de huidige zakelijke context, worden verhalen over mijn tijd binnen de Koninklijke Landmacht vrijwel altijd met belangstelling aangehoord, zeker als mijn gesprekspartner vroeger de dienstplicht heeft vervuld.

Evenzo kunnen leidinggevenden die zijn belast met het aankondigen van nieuwe plannen beginnen met een persoonlijk verhaal:

Natuur“Zoals sommigen van jullie weten, wandel ik graag in de natuur. Ze zeggen dat het je geest leeg maakt en er ruimte ontstaat voor nieuwe ideeën. Welnu, dat klopt. Toen ik enkele weken terug weer eens een paar uur in de bossen doorbracht realiseerde ik mij wat voor een veranderingen de huidige Corona crisis met zich meebrengt. En dat als we ons niet aanpassen aan deze nieuwe werkelijkheid we het als bedrijf niet gaan overleven. De volgende dag zijn we direct met een aantal mensen om tafel gegaan en hebben het volgende uitgedacht.”

 

  1. Maak het actiegericht

Specificiteit vermindert angst. Als je je publiek praktisch advies en duidelijke aanwijzingen geeft, geef je ze de kracht om actie te ondernemen en je verhaal te personaliseren.

Aanvankelijk beschreef de manager zijn plannen met indrukwekkend klinkende, maar uiteindelijk nutteloze volzinnen: “Het zal onze manier van werken veranderen. Het zal het succes van het bedrijf opnieuw definiëren. Het zal ons dichter bij de klant brengen”, verklaarde hij. En ze waren allemaal waar. Maar deden niets om mensen te helpen begrijpen wat de veranderingen werkelijk voor hen zouden betekenen, van dag tot dag, terwijl ze begonnen met het stellen van en werken aan hun nieuwe doelen.

In plaats daarvan zou een effectievere benadering zijn om je te concentreren op precies welke veranderingen mensen zouden moeten aanbrengen:

“Tot op heden bepaalden we zelf onze lijn van producten. Dat gaat niet langer. In plaats van te vertrouwen op onze vaste producten, moeten we sneller en beter aansluiten op de klantvraag. Dit betekent dat leidinggevenden en middenmanagers niet langer werk voorschrijven aan productteams, maar dat de teams zelf verantwoordelijk worden voor het ontwikkelen van hun eigen plannen hoe de wens van de klant het beste te bereiken. Dat werkt sneller en maakt ons meer flexibel. Daarnaast bieden we trainingen en langdurige coaching aan om jullie te ondersteunen bij het maken van deze transitie. Als je vragen hebt, neem dan contact op met je manager en zij zullen je op weg helpen.”

 

  1. Houd het bescheiden

BescheidenheidWare bescheidenheid toont het vermogen tot groei en leren. Het wekt vertrouwen in je verhaal, juist omdat het aantoont dat je niet beweert alle antwoorden te hebben, en dat je bereid bent om te leren en indien nodig aan te passen. In mijn ervaring creëert niets een nauwere band tussen jou en je publiek dan erkennen dat je op de schouders van anderen staat en dat je niet altijd alles goed zult doen.

In het geval van de aankondiging van de manager zou een dosis nederigheid er ongeveer zo uit kunnen zien:

“Velen van jullie herinneren zich misschien de laatste keer dat we probeerden flexibeler te gaan werken. Ik was toen nog plaatsvervanger, en ik was een van de belangrijkste drijfveren voor die verandering. Velen van jullie zullen zich ook herinneren hoe dat initiatief mislukte. Dat was mijn schuld. Ik heb de verandering te snel doorgevoerd zonder duidelijk te begrijpen hoe ik de organisatie bij die transitie kon ondersteunen. Ik heb zoveel geleerd van die ervaring, en ik blijf naar jullie allemaal kijken voor jullie waardevolle suggesties en ondersteuning om ervoor te zorgen dat deze verandering een succes wordt.”

Storytelling kan een initiatief maken of breken. Een slechte verteller kan zelfs de beste ideeën afslachten, terwijl een sterke verteller een ontmoedigend concept met zorg en mededogen voor zijn publiek kan presenteren. Je moet oefenen, maar als het goed wordt gedaan, kan een goede storytelling een grote impact hebben op je team, je organisatie en je hele carrière.

 

  1. De tekst in de inleiding is aangemaakt met toepassing van de Bullshit Generator. Klik op de afbeelding om het eens te proberen.

Bullshit Generator

 

 

About Rijk Binnekamp Training & Coaching

Ervaren personal-, teamcoach / -trainer, management- en organisatieadviseur met een focus op leiderschap en een bijzondere belangstelling voor de menskant van organisaties. Bel voor een vrijblijvende afspraak: 0522 230 801 / 06 2241 7226.

Voel je vrij te reageren op deze column