Ongemakkelijke vragen

Ongemakkelijke en gevoelige vragenOngemakkelijke vragen

Heb je wel eens een misdrijf gepleegd? Hoeveel verdien je eigenlijk? Heb je ooit een affaire gehad? Bang om dit soort ongemakkelijke en gevoelige vragen te stellen? Bang dat ze de relatie met je gesprekspartner verstoren? Dat blijkt enorm mee te vallen volgens Harvard-onderzoekers Einav Hart, Eric VanEpps en Maurice Schweitzer.

Het stellen van een ongemakkelijke vraag is de meest effectieve manier om toegang te krijgen tot waardevolle informatie. Toch doen we dat niet zo gemakkelijk. Eigenlijk wordt het ons als kind al afgeleerd, kinderen die vragen worden immers overgeslagen. Wellicht ligt daar ook wel de oorzaak dat we het stellen van vragen die te persoonlijk of ongemakkelijk aanvoelen liever vermijden. Maar aan het vermijden van ongemakkelijke vragen hangt wel een prijskaartje, het kost je simpelweg geld. Bij het onderhandelen over je salaris of het kiezen van een woonplaats kan het best wel handig zijn om te weten hoeveel een collega verdient of hoeveel een vriend aan huur betaalt.

 

 

Succesvolle mensen kunnen betere vragen stellen. Het resultaat is dat ze betere antwoorden krijgen.

Anthony Robbins

 

 

Beleefdheid

Het onderzoek van Harvard toont aan dat mensen gemiddeld genomen te voorzichtig en beleefd zijn. Ze ontdekten dat mensen het stellen van ongemakkelijke en gevoelige vragen over het algemeen vermijden, uit angst hun gesprekspartners te beledigen. Echter, toen ze dit soort vragen daadwerkelijk stelden, waren de meeste mensen veel minder beledigd dan hun gesprekspartners hadden verwacht. Natuurlijk zou dit patroon kunnen afhangen van de context, de cultuur en de specifieke betrokken personen. Maar de Harvard-onderzoekers vonden deze resultaten in al hun onderzoeken, waarin ze realistische gespreksscenario’s nabootsten met duizenden studenten en werkende professionals.

 

Het onderzoek

OnderzoekBij alle experimenten gingen de vragenstellers ervan uit dat het stellen van gevoelige vragen ongemakkelijk zou zijn voor hun gesprekspartners en hun relaties zou schaden. De onderzoekers ontdekten dat de vragers op beide fronten ongelijk hadden. Of de vragers gevoelige of niet-gevoelige vragen stelden, maakte eigenlijk geen verschil uit voor het ongemak of de impact van het gesprek op de relatie van de deelnemers. Gesprekspartners vormden even gunstige indrukken van vragers die ongemakkelijke vragen stelden als van vragers die alledaagse vragen stelden. Bovendien bleek dat ongemakkelijke vragen een relatie kunnen versterken, omdat ze verder gaan dan small talk en echte verbinding teweeg brengt.

 

Wat houd je nog tegen?

Waarom nog geaarzeld zou je denken. Er zijn volgens de onderzoekers een aantal redenen. Als eerste de context,  soms zorgt deze ervoor dat het stellen van ongemakkelijke en gevoelige vragen niet handig of onpraktisch is. Maar daarnaast is het ook ons mentaal model dat nogal gebrekkig is. Veel mensen hebben gewoon een hekel aan het stellen van ongemakkelijke vragen en om die reden vermijden we ze. Jammer genoeg ontnemen we ons daarmee de kans te leren dat dit soort gesprekken beter hadden kunnen verlopen dan we hadden verwacht. Daarnaast is het zo dat, wanneer we het wel aandurven ongemakkelijke vragen te stellen, we vaak denken dat deze de relatie meer geschaad hebben dan ze in werkelijkheid gedaan heeft.

Deze gedachte maakt natuurlijk de drempel nodeloos hoog. En mogelijk hebben we in het verleden ooit een slechte ervaring opgedaan met het stellen van gevoelige vragen en was de ervaring dermate heftig dat we besloten hebben dit nooit meer te doen. Al met al slagen er eenvoudigweg niet goed in te voorspellen hoe gesprekspartners zullen reageren.

 

C’est le ton qui fait la musique

ToonMocht je je niet langer laten tegenhouden dan nog enkele tips. Het is de toon die de muziek maakt. Natuurlijk is het erg belangrijk hoe je een gevoelige vraag stelt. In plaats van er een gevoelige en ongemakkelijke vraag uit te flappen, kun je de tijd nemen om uit te leggen waarom je de vraag stelt en hoe je de informatie wil gebruiken. Denk na over waarom je het wil vragen, of je de informatie echt nodig hebt, of er een context is die kan aangeven hoe de vraag zal worden ervaren, en zoek een geschikte privé-omgeving voor een één-op-één gesprek. Gevoelige en ongemakkelijke vragen zijn vaak de sleutel tot het verkrijgen van waardevolle informatie en het opbouwen van meer positieve relaties. En het Harvard onderzoek toont aan dat ze meestal veel minder ongemak veroorzaken dan we aanvankelijk dachten.

 

About Rijk Binnekamp Training & Coaching

Ervaren personal-, teamcoach / -trainer, management- en organisatieadviseur met een focus op leiderschap en een bijzondere belangstelling voor de menskant van organisaties. Bel voor een vrijblijvende afspraak: 0522 230 801 / 06 2241 7226.

Voel je vrij te reageren op deze column